Cáp điện solar bị nóng khi hệ thống hoạt động có đáng lo không? Cáp ấm lên trong giới hạn thiết kế có thể là hiện tượng bình thường. Tuy nhiên, nếu cáp nóng bất thường, đầu nối nóng ran hoặc dây có dấu hiệu đổi màu thì không nên bỏ qua. Đây có thể là dấu hiệu của quá tải, tiếp xúc điện kém hoặc lắp đặt chưa phù hợp. Vậy vì sao cáp điện solar bị nóng và khi nào cần kiểm tra? Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp và cách xử lý.

Cáp điện solar bị nóng có ảnh hưởng gì đến hệ thống?

Nếu cáp chỉ ấm lên trong giới hạn thiết kế thì chưa nhất thiết là vấn đề. Ngược lại, nhiệt độ tăng cao và kéo dài có thể ảnh hưởng đến hệ thống. Trước hết, nhiệt độ cao có thể làm lớp cách điện của cáp lão hóa nhanh hơn. Tình trạng này đáng lưu ý nếu dây thường xuyên phải làm việc ở nhiệt độ cao. Bên cạnh đó, nhiệt tại các điểm đấu nối có thể làm giảm chất lượng tiếp xúc. Nếu điểm nối tiếp tục tăng nhiệt, nguy cơ hư hỏng và mất an toàn có thể tăng lên. Ngoài ra, điện trở của dây dẫn cũng ảnh hưởng đến tổn hao năng lượng. Cáp điện DC có điện trở cao hoặc được sử dụng trong điều kiện không phù hợp có thể làm tăng tổn hao trên đường dây DC.

Nguyên nhân khiến cáp điện solar bị nóng

Tiết diện cáp không phù hợp với dòng điện

Khi tiết diện dây quá nhỏ so với dòng điện cần truyền tải, điện trở của dây sẽ tăng. Lượng nhiệt sinh ra cũng vì thế tăng theo. Vấn đề này càng đáng chú ý với hệ thống có tuyến dây DC dài. Khi lựa chọn tiết diện cáp, cần dựa trên dòng điện, chiều dài tuyến cáp và mức sụt áp cho phép. Không nên chỉ chọn dây theo thói quen hoặc dựa vào công suất của tấm pin.

Dòng điện thực tế cao hơn khả năng chịu tải của cáp

Mỗi loại cáp có giới hạn dòng điện khác nhau. Giới hạn này còn phụ thuộc vào cấu tạo và điều kiện lắp đặt. Khi dòng điện vượt quá khả năng chịu tải, nhiệt độ của dây dẫn có thể tăng cao. Tình trạng này có thể xảy ra khi hệ thống được mở rộng công suất nhưng dây dẫn chưa được kiểm tra lại. Vì vậy, khi cáp nóng bất thường, cần kiểm tra cả dòng điện thực tế của hệ thống, không chỉ kiểm tra sợi cáp.

Đầu nối hoặc điểm đấu nối bị lỏng

Nếu nhiệt tập trung tại đầu MC4, đầu cos hoặc một điểm đấu nối, nguyên nhân có thể đến từ tiếp xúc điện kém. Đầu nối bấm sai kỹ thuật, bị lỏng hoặc không tương thích có thể làm tăng điện trở tiếp xúc. Khi đó, nhiệt có thể tập trung tại một vị trí thay vì phân bố đều trên dây. Đây là một trong những vị trí nên được ưu tiên kiểm tra khi phát hiện cáp nóng bất thường.

Cách lắp đặt chưa phù hợp

Cáp DC solar thường được sử dụng ngoài trời. Vì vậy, cáp phải chịu tác động của nắng, nhiệt độ, độ ẩm và nhiều điều kiện môi trường khác. Nếu cáp bị kéo căng, bẻ gập quá mức hoặc đặt ở vị trí dễ va chạm, lớp cách điện và cấu trúc bên trong có thể bị ảnh hưởng. Ngoài ra, một số cách đi dây cũng có thể làm giảm khả năng tản nhiệt. Ví dụ như:

• Để dây tiếp xúc trực tiếp với bề mặt mái có nhiệt độ cao.
• Bó quá nhiều dây vào một vị trí.
• Cố định dây quá chặt.
• Để dây ở nơi không thông thoáng.

Cách xử lý khi cáp solar bị nóng

Kiểm tra dòng điện và tải của hệ thống

Đo dòng điện thực tế tại thời điểm hệ thống hoạt động và đối chiếu với thông số của cáp. Nếu dòng điện vượt mức thiết kế, cần xem lại phương án lựa chọn dây và cấu hình hệ thống.

Kiểm tra toàn bộ đầu nối

Kiểm tra MC4, đầu cos, hộp đấu nối và các điểm tiếp xúc. Những vị trí có dấu hiệu lỏng, cháy xém, đổi màu hoặc nóng cao hơn rõ rệt so với phần dây còn lại cần được xử lý sớm.

Kiểm tra tiết diện và chiều dài cáp

Nếu tuyến cáp dài hoặc hệ thống có dòng điện lớn, cần tính toán lại tiết diện dây và mức sụt áp. Không nên chọn cáp chỉ dựa vào công suất tấm pin mà bỏ qua chiều dài đường dây và điều kiện lắp đặt.

Kiểm tra cách đi dây

Đảm bảo cáp được cố định phù hợp, không bị kéo căng, đè ép hoặc uốn quá mức. Hạn chế để dây tiếp xúc trực tiếp với những bề mặt có nhiệt độ cao trong thời gian dài và tạo điều kiện để cáp tản nhiệt tốt hơn.

Đọc thêm: Vì sao nên dùng cáp DC 4.0 đạt chuẩn TÜV thay vì cáp điện thông thường?

Làm gì để hạn chế tình trạng cáp solar bị nóng?

Để hạn chế tình trạng cáp điện solar bị nóng, cần chú ý ngay từ giai đoạn thiết kế và lắp đặt. Trước hết, cáp cần có tiết diện phù hợp với dòng điện và chiều dài tuyến dây. Các đầu nối cũng cần tương thích và được thi công đúng kỹ thuật. Bên cạnh đó, nên bố trí đường dây hợp lý để hạn chế tác động của nhiệt và môi trường. Trong quá trình vận hành, cần kiểm tra định kỳ các điểm đấu nối. Một số dấu hiệu nên lưu ý gồm:

• Dây bị đổi màu.
• Lớp vỏ bị biến dạng.
• Đầu nối nóng bất thường.
• Cáp có dấu hiệu lão hóa.
• Hệ thống hoạt động không ổn định.

Nếu có điều kiện, có thể sử dụng thiết bị đo nhiệt để kiểm tra. Cách này giúp phát hiện sớm những vị trí có nhiệt độ cao bất thường.

Cáp điện solar bị nóng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với sự cố. Dây dẫn có thể tăng nhiệt khi dòng điện chạy qua trong quá trình hệ thống hoạt động. Tuy nhiên, nếu cáp nóng bất thường, nhiệt tập trung tại đầu nối hoặc xuất hiện dấu hiệu như đổi màu, biến dạng, cần kiểm tra sớm. Nhiệt độ của cáp có thể chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tiết diện dây, dòng điện, chiều dài tuyến cáp, chất lượng đầu nối và cách lắp đặt. Vì vậy, lựa chọn đúng loại cáp solar và thi công phù hợp ngay từ đầu sẽ giúp hệ thống vận hành ổn định hơn, đồng thời hạn chế những rủi ro không cần thiết.